Quy trình kỹ thuật khắt khe của rừng FSC
Theo chân anh Ngô Thanh Sơn, Phó Trạm Lâm nghiệp Hàm Cần (Xí nghiệp Lâm nghiệp Hàm Thuận Nam, thuộc Công ty TNHH MTV Lâm nghiệp Bình Thuận), chúng tôi đến khoảnh 8, tiểu khu 274, xã Hàm Thạnh. Trước mắt là vạt rừng sản xuất rộng trên 300 ha, xanh ngút ngàn. Những hàng bạch đàn tái sinh năm thứ 2, thứ 3 được trồng thẳng tắp, thân cây vươn cao, lá xanh mướt mát.
Khu rừng bạch đàn tái sinh đang trồng đạt tiêu chuẩn quốc tế FSC. Ảnh: KS.
Để có những cánh rừng đạt tiêu chuẩn quốc tế FSC với chất lượng gỗ vượt trội, Xí nghiệp Lâm nghiệp Hàm Thuận Nam áp dụng quy trình chăm sóc thâm canh đồng bộ và nghiêm ngặt. Anh Ngô Thanh Sơn cho biết, vào cuối tháng 6, khi thời tiết chuẩn bị bước vào mùa mưa, đơn vị đã tiến hành trồng rừng.
"Khi đất còn giữ độ ẩm, chúng tôi cho máy cày chảo 3 vun lật đất, áp sát đất mịn vào gốc để giữ ẩm tối đa cho bộ rễ, giúp cây đứng vững trong mùa hanh khô. Đường cày này cũng dọn sạch cỏ, tạo luống thực bì và thiết lập các băng cản lửa nhằm chủ động phòng chống, ngăn ngừa cháy rừng lây lan trên diện rộng", anh Ngô Thanh Sơn chia sẻ.
Khác với tập quán cày chống cháy đơn thuần của người dân, xí nghiệp kết hợp chặt chẽ các khâu để giữ nước và dinh dưỡng trong đất. Nhờ đó, các loại cây chủ lực như bạch đàn giống W5 (mật độ 2.000-2.222 cây/ha) và keo lai (mật độ 2.200-2.564 cây/ha) phát triển rất nhanh. Chu kỳ khai thác gỗ được rút ngắn còn 5 năm đối với rừng trồng mới và khoảng 4 năm với rừng bạch đàn tái sinh chồi.
Anh Nguyễn Viết Cảnh, Phó Giám đốc Xí nghiệp Lâm nghiệp Hàm Thuận Nam cho biết, Xí nghiệp có hơn 4.679 ha rừng đạt chứng chỉ FSC. Ảnh: KS.
Ông Nguyễn Viết Cảnh, Phó Giám đốc Xí nghiệp Lâm nghiệp Hàm Thuận Nam cho biết, đơn vị đang quản lý 7.895 ha đất lâm nghiệp (rừng trồng và đất lâm nghiệp chiếm 7.222 ha, rừng tự nhiên chiếm 673 ha). Trong đó, diện tích đạt chứng chỉ FSC là hơn 4.679 ha, đang ở năm cuối của chu kỳ đánh giá thứ 2. Tuân thủ nguyên tắc FSC, xí nghiệp tuyệt đối không sử dụng thuốc diệt cỏ nhằm bảo vệ nguồn nước và thảm thực vật. Đơn vị cũng đang phối hợp xúc tiến việc bán chứng chỉ carbon và dịch vụ du lịch sinh thái dưới tán rừng, hướng tới tạo nguồn thu bền vững từ lâm nghiệp.
Hiệu quả từ chiến lược quản trị bền vững
Nói về bức tranh tổng thể, ông Trần Đức Quý, Phó Tổng giám đốc Công ty TNHH MTV Lâm nghiệp Bình Thuận thông tin, Công ty được giao quản lý hơn 18.804 ha. Trong đó, Xí nghiệp Lâm nghiệp Hàm Thuận Nam quản lý hơn 7.895 ha, Xí nghiệp Bắc Bình Thuận trên 3.900 ha, Xí nghiệp Hàm Tân trên 7.006 ha và khu vực Phan Thiết 2,5 ha. Toàn đơn vị đã có 10.544 ha được cấp chứng chỉ rừng FSC (FM/CoC).
Theo ông Quý, việc duy trì chứng chỉ FSC gần 10 năm qua mang lại lợi ích rõ nét trên cả 3 mặt kinh tế, xã hội và môi trường. Về mặt kinh tế, Công ty áp dụng các biện pháp thâm canh, đưa giống cấy mô vào sản xuất và chuẩn hóa quy trình lâm sinh từ khâu giống, chuẩn bị đất đến khâu khai thác trên diện tích hơn 10.100 ha rừng trồng. Đây là tiền đề để nâng cao tỷ lệ gỗ lớn, tăng năng suất và chất lượng rừng; nhờ đó, sản phẩm gỗ có chứng chỉ rừng đạt giá bán chênh lệch cao hơn 5-10% so với gỗ thông thường.
Lãnh đạo Công ty cho biết, sản phẩm gỗ có chứng chỉ rừng thì giá bán chênh lệch cao hơn 5-10% so với gỗ thông thường. Ảnh: KS.
Song song đó, về mặt xã hội, đơn vị từng bước nâng cao nhận thức của người dân thông qua chính sách “người dân cùng tham gia”, tổ chức tập huấn kỹ thuật lâm sinh, quản lý bảo vệ rừng, đồng thời tích cực đóng góp xây dựng cơ sở hạ tầng và thực hiện công tác từ thiện tại địa phương. Về mặt môi trường, Công ty ban hành quy định nghiêm ngặt bảo vệ môi trường đất, nước, không khí, gia tăng độ che phủ, bảo vệ rừng tự nhiên và chú trọng chuyển hóa rừng gỗ nhỏ sang gỗ lớn, bảo vệ hành lang sông hồ để hạn chế tối đa tình trạng xói mòn.
Ấm áp mô hình lâm nghiệp xã hội
Không chỉ mang lại giá trị về môi trường và kinh tế, chứng chỉ FSC còn gắn liền với trách nhiệm xã hội và sự gắn kết chặt chẽ với cộng đồng bản địa. Nhằm huy động tối đa mọi nguồn lực cho công tác bảo vệ rừng, đồng thời tạo thêm nguồn thu nhập ổn định cho cộng đồng địa phương, đặc biệt là các hộ dân sống ven rừng, Công ty TNHH MTV Lâm nghiệp Bình Thuận đã đẩy mạnh triển khai chương trình “lâm nghiệp xã hội”.
Đến nay, Công ty đã thực hiện giao khoán bảo vệ trên 2.771 ha rừng trồng và rừng tự nhiên cho 90 hộ dân, chủ yếu là đồng bào dân tộc thiểu số tại địa phương.
Tại Trạm Lâm nghiệp Hàm Cần, nơi quản lý trên 2.900 ha địa bàn giáp ranh phức tạp, việc giao khoán trực tiếp cho 13 hộ dân quản lý gần 395 ha rừng tự nhiên đã mang lại hiệu quả rõ rệt. Áp dụng đơn giá khoán 300.000 đồng/ha/năm, mỗi hộ nhận trung bình 30 ha có nguồn thu nhập ổn định khoảng 9 triệu đồng/năm.
Anh Mang Văn Khánh tham gia mô hình lâm nghiệp xã hội của Công ty TNHH MTV Lâm nghiệp Bình Thuận. Ảnh: KS.
Anh Mang Văn Khánh, người trực tiếp nhận khoán 30 ha rừng tự nhiên tại thôn Hàm Cần suốt 5 năm qua, phấn khởi cho biết: "10-15 năm trước, người ta phá rừng để sống. Nhưng nhờ trạm lâm nghiệp phối hợp với địa phương tuyên truyền liên tục, nhận thức của bà con đã nâng lên, không còn ai phá rừng nữa, rừng tái sinh rất đẹp. Việc nhận khoán giúp gia đình tôi có thu nhập ổn định".
Mỗi tuần, anh Khánh cùng các hộ nhận khoán phối hợp với cán bộ lâm nghiệp tuần tra, bảo vệ rừng và vận động bà con. Giữ rừng giờ đây không chỉ để mưu sinh mà còn đã trở thành tình yêu và trách nhiệm bảo vệ môi trường, chống sạt lở, lũ lụt cho vùng hạ lưu.
Nhờ sự đồng lòng của người dân, các vụ phá rừng và lấn chiếm đất đai đã giảm thiểu tối đa. Đồng thời, thu nhập bình quân của cán bộ, công nhân viên xí nghiệp đạt trên 12 triệu đồng/người/tháng, đời sống vật chất và tinh thần luôn được bảo đảm.
Màu xanh của những cánh rừng FSC tại Hàm Thuận Nam không chỉ mang lại giá trị kinh tế bền vững cho doanh nghiệp, bảo vệ môi trường sinh thái mà quan trọng hơn, nó đang trở thành sợi dây liên kết bền chặt, thắt chặt tình đoàn kết giữa đơn vị quản lý và đồng bào các dân tộc nơi đây.